Fundusz pracy – krajowy fundusz celowy, działający od 1990 roku.
Cel działania – promowanie podejmowania pracy, aktywności zawodowej, łagodzenia wyników bezrobocia.
Źródło dochodów – obowiązkowe składki opłacane przez pracodawców za zatrudnionych pracowników i przez osoby prowadzące przedsiębiorstwa oraz dotacje z budżetu państwa i budżetu unijnego.
Przeznaczenie – pomoc pieniężna dla nieaktywnych zawodowo, roboty interwencyjne, prace publiczne, kursy i przekwalifikowywanie bezrobotnych.
Płacący opłaty ubezpieczeniowe za przyjęte do pracy osoby, płacą składkę na Fundusz Pracy – przymus ten ustala ustawa z 20 kwietnia 2004 r. o propagowaniu zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. nr 99, poz. 1001 ze zm.). Przymus taki występuje, gdy są spełnione łącznie 2 przesłanki:
podstawa wysokości rat na ubezpieczenia emerytalne i rentowe – w rozliczeniu na okres całego miesiąca – musi odpowiadać co najmniej najmniejszemu wynagrodzeniu,
istnieją przymusowe (a nie dobrowolne) ubezpieczenia emerytalno – rentowe
Jak widać, pracodawca ma przymus płacić za zatrudnionego składkę na Fundusz Pracy wyłącznie wtedy, gdy kwota, która stanowi podstawę wymiaru rat na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, wynosi w rozliczeniu na czas miesiąca co najmniej najmniejsze wynagrodzenie za pracę. Przy czym dla:
osób wykonujących pracę w trakcie odbywania kary pozbawienia wolności lub czasowego aresztowania wynosi minimum 50% minimalnego wynagrodzenia za pracę,
zatrudnionego w I roku pracy uposażenie to wynosi minimum 80% wielkości minimalnego wynagrodzenia za pracę
Umowa o pracę
Przy zasądzeniu powstania przymusu opłacania składek na Fundusz Pracy, trzeba brać pod uwagę przychód stanowiący podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne oraz rentowe w rozliczeniu na czas miesiąca. Oznacza to, że jeżeli ubezpieczony otrzymał przychód wyłącznie za część miesiąca, należy dokonać właściwych obliczeń i dopiero na ich podstawie określić wystąpienie lub brak wspomnianego przymusu naliczania składek na niniejszy fundusz. Przypadek taki będzie miał miejsce w chwili zawiązania umowy o pracę w trakcie miesiąca, ale także w sytuacji korzystania przez zatrudnionego z urlopu nieodpłatnego, czy też bycia na zwolnieniu L4.
Umowa cywilnoprawna
Rata na Fundusz Pracy jest obowiązkowa również za osoby wykonujące pracę na podstawie umowy zlecenia lub agencyjnej lub innej umowy o wykonanie usług, do której zgodnie z przepisami Kodeksu Cywilnego zastosowuje się przepisy dotyczące zlecenia. W chwili, gdy dający zlecenie (jako osoba fizyczna) zatrudnia tylko zleceniobiorców, to za osoby te nie płaci rat na FP. Nie ma to przełożenia na zleceniodawców, będących jednostkami organizacyjnymi.
Umowa o pracę + umowa cywilnoprawna
Jeśli kwoty stanowiące podstawę wymierzania rat na ubezpieczenia emerytalne oraz rentowe wypływają z różnych źródeł, to konieczność opłacania rat na FP powstaje wtedy, gdy koszt stanowiący zasadę wysokości rat z niniejszych tytułów wynosi minimum najmniejsze uposażenie za świadczenie pracy.
UWAGA!!!
Składki na FP nie płaci się za osoby, które osiągnęły wiek wynoszący minimum 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn. Dotyczy to zarówno zatrudnionych na umowę o pracę jak i zleceniobiorców.