Nierzetelnego kontrahenta, spóźniającego się z zapłatą należnych zobowiązań finansowych, można ukarać odsetkami naliczanymi za czas opóźnień. Zezwala na to Kodeks Cywilny, który reguluje procesy umowy cywilnoprawnej. Kiedy zatem można zacząć procedurę naliczania odsetek i w jaki sposób tego dokonać?
Zasady sporządzania noty odsetkowej
Nota odsetkowa, innymi słowy monit zaległości, powinna zawierać wszystkie informacje dotyczące powstałych wierzytelności. Składa się m.in. z:
- rodzaju powstałych zobowiązań
- podpisu osoby upoważnionej do sporządzenia noty
- terminu opóźnień w spłacie
- wskazania sposobu uregulowania płatności
- terminu kiedy należy uregulować powstałe zadłużenie wraz z odsetkami
- kwoty powstałych zobowiązań i należnych od niej odsetek
- daty sporządzenia dokumentu
- danych wierzyciela i danych dłużnika
Terminy naliczania odsetek
Zgodnie z artykułem 481 K.C., jeśli odbiorca opóźnia się ze spłatą należności, wierzyciel ma prawo zażądać odsetek za czas spóźnienia. Odsetki nalicza się od pierwszego dnia , w którym minął termin zapłaty, przy czym:
- jeżeli termin zapłaty przypada w dzień ustawowo wolny od pracy, tzn. w święto lub w niedzielę, wtedy ulega on przesunięciu na następny dzień, nie będący ustawowo wolnym od pracy (na przykład z niedzieli na poniedziałek)
- jeżeli termin zapłaty przypada na inny dzień wolny od pracy, na przykład na sobotę, wtedy nie ulega on przesunięciu
Jak wyliczyć należne odsetki
Kodeks Cywilny reguluje umowy cywilnoprawne, dlatego też w zapisach umowy między stronami nie można zawrzeć odsetek większych niż czterokrotna stopa lombardowa Narodowego Banku Polskiego. Natomiast gdy stopa odsetkowa nie została odrębnie ustalona postanowieniami umowy cywilnoprawnej, trzeba zastosować się do art. 481 paragraf 2 Kodeksu Cywilnego
K.C., zezwalającego na stosowanie odsetek ustawowych. W 2010 roku wynoszą one 13 procent długu w skali rocznej.
Podstawa prawna
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964r. - Kodeks Cywilny (Dz. U. z 1964r., Nr 16, poz.93, z późn. zm.):
- Art. 482.
§ 1. Od zaległych odsetek można żądać odsetek za opóźnienie dopiero od chwili wytoczenia o nie powództwa, chyba że po powstaniu zaległości strony zgodziły się na doliczenie zaległych odsetek do dłużnej sumy.
§ 2. Przepis paragrafu poprzedzającego nie dotyczy pożyczek długoterminowych udzielanych przez instytucje kredytowe. - Art. 359.
§ 1. Odsetki od sumy pieniężnej należą się tylko wtedy, gdy to wynika z czynności prawnej albo z ustawy, z orzeczenia sądu lub z decyzji innego właściwego organu.
§ 2. Jeżeli wysokość odsetek nie jest w inny sposób określona, należą się odsetki ustawowe.
§ 3. Rada Ministrów określa, w drodze rozporządzenia, wysokość odsetek ustawowych, kierując się koniecznością zapewnienia dyscypliny płatniczej i sprawnego przeprowadzania rozliczeń pieniężnych, biorąc pod uwagę wysokość rynkowych stóp procentowych oraz stóp procentowych Narodowego Banku Polskiego. - Art. 481.
§ 1. Jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.
§ 2. Jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była z góry oznaczona, należą się odsetki ustawowe. Jednakże gdy wierzytelność jest oprocentowana według stopy wyższej niż stopa ustawowa, wierzyciel może żądać odsetek za opóźnienie według tej wyższej stopy.
§ 3. W razie zwłoki dłużnika wierzyciel może nadto żądać naprawienia szkody na zasadach ogólnych.