Wierzyciele muszą sami egzekwować zaległe długi. Jeżeli wykonuje się to w sposób nieodpowiedni czy mało efektywny, należy liczyć się z konsekwencjami przedawnienia. Często też, to dłużnicy, działają z pełną premedytacją i uchylają się od uregulowania należnych zobowiązań, korzystając z luk prawnych i niewiedzy wierzycieli. W jaki sposób można więc odzyskać swoje wierzytelności?
W myśl definicji zawartej w artykule 117 paragraf 2 KC, po upływie terminu przedawnienia ten, przeciwko komu przysługuje roszczenie, może uchylić się od jego zaspokojenia, chyba że zrzeka się korzystania z zarzutu przedawnienia, przy czym zrzeczenie się zarzutu przedawnienia przed upływem terminu jest nieważne.
Terminy przedawnienia roszczeń
Ogólny czas, po którym egzekucja wierzytelności staje się niemożliwa, to dziesięć lat, liczonych od dnia, w którym powstał obowiązek ich spłaty. Jednak ze względu na różne rodzaje zobowiązań finansowych, czas przedawnienia roszczeń dla niektórych z nich został ustawowo skrócony do poniższych terminów:
- dla zobowiązań związanych z prowadzeniem firmy oraz dla zobowiązań okresowych, przedawnienie powstaje po okresie 3 lat, licząc od dnia, w którym zobowiązanie powinno być uregulowane
- dla zobowiązań przedsiębiorcy z tytułu przeprowadzonej sprzedaży, przedawnienie występuje po okresie dwóch lat, licząc od dnia, w którym zobowiązanie powinno być uregulowane
- dla zobowiązań z tytułu umowy przewozu osób lub mienia, przedawnienie występuje po okresie 1 roku, licząc od dnia, w którym należność stała się wymagalne lub od dnia, w którym nastąpił albo miał nastąpić przewóz
- dla zobowiązań z tytułu umowy o dzieło, przedawnienie występuje po okresie dwóch lat, licząc od dnia, w którym nastąpiło oddanie dzieła, albo w którym powinno nastąpić oddanie działa
- dla zobowiązań wynajmującego przeciwko najemcy o naprawienie uszkodzonych rzeczy, jak również dla roszczeń najemcy przeciwko wynajmującemu o zwrot nakładów na użytkowane rzeczy, przedawnienie następuje po okresie 1 roku, licząc od dnia, w którym zwrócone zostały dane rzeczy
- dla zobowiązań z tytułu weksli, przedawnienie powstaje po okresie 3 lat (dla wystawcy weksla własnego) i 1 roku (dla indosantów), licząc od dnia płatności lub od dnia protestu
- dla zobowiązań z tytułu zawarcia umowy przedwstępnej, przedawnienie występuje w okresie 1 roku, licząc od dnia, kiedy miała zostać zawarta umowa właściwa
Jeżeli dłużnik, na rozprawy sądowej powoła się na przepis przedawniania roszczeń i dowiedzie, że ten termin minął, to odzyskanie wierzytelności będzie niemożliwe. Warto zatem zakładać procesy sądowe wobec nieuczciwych kontrahentów już po upływie 6 miesięcy od terminu powstania długu.