W artykule 120 ust. 1 pkt 4 ustawy o VAT ustawodawca opisał specjalne formalności dotyczące dostawy asortymentu używanego, wytwór sztuki, przedmiotów kolekcjonerskich i antyków w systemie VAT marża. Przepis ten tłumaczy, iż przez definicję asortyment używany pojmuje się ruchomy majątek, idealny do dalszego użytku w ich dotychczasowym stanie albo po naprawie. Pojęcie to stosuje się w sytuacji, gdy towary używane odsprzedawane są przez płatnika, który nabył albo importował je celem kolejnej ich sprzedaży (art. 120 ust. 4 ustawy o VAT).
System marża umożliwia nałożenie podatku VAT jedynie na różnicę między ceną zakupu a ceną zbycia, a nie całokształt dochodów zyskanych przez podatnika.
W myśl ordynacji o podatku VAT, płacenie systemem VAT marża jest osiągalne tylko w chwili, gdy towary używane były nabyte od subiektu niebędącego zarejestrowanym płatnikiem VAT lub formalnym płatnikiem podatku od wartości dodanej lub gdy zakup był dokonany od oficjalnego podatnika VAT, a dystrybucja, o jakiej mówi ustawodawstwo została zwolniona od akcyzy na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 2 lub art. 113 ustawy o VAT i podatników VAT, w sytuacji nałożenia podatku na tą dystrybucji w systemie VAT marża.
Idea nałożenia podatku w systemie VAT marża jest następująca: w sytuacji właściciela firmy, wykonującego czynności opierające się na dostarczeniu asortymentu używanego, artystycznych dzieł, przedmiotów kolekcjonerskich i antyków zakupionych uprzednio przez niniejszego płatnika w zamyśle prowadzonej przez niego działalności gospodarczej albo importowanych celem odsprzedaży. W niniejszych sytuacjach fundamentem nałożenia podatkiem od towarów i usług jest narzut, stanowi on różnicę pomiędzy całkowitym przychodem ze zbycia, a ceną kosztu kupna, pomniejszona o koszt akcyzy.
Ponadplanowe ograniczenia w systemie VAT-marża
Sposobność używania opodatkowania systemem VAT marża podlega
ograniczeniu wypływającemu z artykułu 120 ust. 10 ustawy o VAT. Z artykułu tego wypływa, że użycie systemu VAT marży tyczy się tylko takich dystrybucji asortymentu używanego, które płatnik zdobył od:
1) osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, niebędącej podatnikiem albo nie jest podatnikiem podatku od wartości dodanej
2) podatników, o ile obiektem zakupienia stały się towary używane uwolnione od podatku na podstawie artykułu 43 ust. 1 pkt 2 albo zakupienie nastąpiło od niewielkiego właściciela firmy, który korzysta ze zwolnienia z płacenia podatków
3) podatników, jeśli dostawa niniejszych asortymentów była opodatkowana w trybie narzutu
4) podatników podatku od wartości dodanej, o ile dostawa tych asortymentów była zwolniona od podatku na zasadach odpowiadających regulacjom zawartym w art. 43 ust. 1 pkt 2 lub art. 113
5) podatników podatku od wartości dodanej, jeśli dostawa niniejszych asortymentów była obłożona podatkiem od wartości dodanej na zasadach odpowiadających trybowi opodatkowania narzutu, a nabywca posiada akty jednomyślnie potwierdzające zakupienie asortymentu na niniejszych prawach
Reasumując, ażeby mieć możliwość zastosować obliczenie podatku w systemie VAT marża, nabycie musi być od niepodatnika, płatnika podatkowego zwolnionego podmiotowo od podatku albo od płatnika podatkowego, który przy dystrybucji zastosował zwolnienie przedmiotowe lub tryb opodatkowania narzutu. Tłumacząc ogólnie, kupujący nie mógł odliczyć na wcześniejszym etapie podatku VAT.
Płatnicy podatkowi uprawnieni do użycia specjalnego trybu rozliczania podatku VAT, o którym mowa w art. 119 i 120 ustawy o VAT, nie mają obowiązku wyszczególnienia na rachunku VAT swojej marży. W rachunku podają jedynie kwotę należności ogółem.