Umowa jest głównym narzędziem wymiany towarów i usług, stanowi podstawę funkcjonowania gospodarki kapitałowej. W obrocie gospodarczym istnieje kilka wersji umów.
Zarządzanie przedsiębiorstwem oprócz znajomości spraw finansowych i podatkowych wymaga też umiejętności budowania relacji z innymi uczestnikami. Relacje te nierzadko mają sformalizowany charakter, czego rezultatem są umowy. Te funkcjonujące w obrocie gospodarczym zawierane są przynajmniej przez jednego kupca i związane są z profilem jego firmy. Z tym, że powoduje ona konkretne skutki prawne, dlatego że strony uzgodniły w oświadczeniach woli zamiar ich spowodowania.
Umowy dzielimy na:
- nazwane ( odpowiednio uregulowane w przepisach prawa) i nienazwane(ich treść i nazwę ustalają strony posługując się dowolnie dokonanymi
postanowieniami), oraz umowy mieszane ( zawierają w swojej treści elementy
kilku umów),
- umowy konsensualne (dochodzące do skutku przez zgodne oświadczenia woli stron), i
realne (wymagają dla swej ważności oprócz oświadczeń woli stron jeszcze dodatkowych czynności np. wydania rzeczy),
- odpłatne (wiążące się z uzyskaniem przez strony korzyści majątkowej) i nieodpłatne
(mające na celu darmowe przysporzenie na rzecz drugiej strony),
- zobowiązujące ( jedna strona zwana wierzycielem może żądać od
drugiej strony zwanej dłużnikiem określonego zachowania) i rozporządzające (polegające
na rozporządzeniu swym prawem)
Do często występujących w obrocie gospodarczym umów należą:
- UMOWA FACTORINGOWA - zawierana przez dostawcę produktów lub usług (faktorant) oraz nabywcę wierzytelności (faktor). To forma finansowania działalności gospodarczej poprzez wykup wierzytelności. Faktor (bank lub firma faktoringowa) nabywa krótkoterminowe wierzytelności, faktorant natomiast otrzymuje z tego tytułu daną zapłatę. Umowa taka łączy w sobie dwa elementy: cesję wierzytelności oraz pożyczkę, którą spłaca nabywca wierzytelności w drodze cesji. Umowa jest zawierana na czas bezterminowy ,
- FORFAITING - forma operacji rozliczeniowej polegająca na skupie należności terminowych w postaci weksli, wykorzystywany przy operacjach międzynarodowych. Jego przedmiotem mogą być nie tylko weksle, ale także inne wierzytelności handlowe, które mogą być wykupione przed terminem ich wymagalności. Strona, nazywana forfaiterem, to instytucja finansowa, którą zazwyczaj jest bank, natomiast drugą stroną jest przedsiębiorca-eksporter, określany mianem forfaitystą, który sprzedaje towar lub świadczy usługę na rzecz podmiotu zagranicznego,
- UMOWA SPONSORINGU - płatne świadczenie wykonywane przez sponsora (najczęściej będącego podmiotem gospodarczym) na rzecz innego podmiotu (sponsorowanego), w zamian za co ów sponsorowany zobowiązany jest do reklamowania, promocji sponsora lub jego produktów i usług, informowania o samym sponsoringu i sponsorze ,
- UMOWA LEASINGOWA - finansujący zobowiązuje się, w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa, nabyć produkt od oznaczonego zbywcy na warunkach określonych w tej umowie i oddać ten towar korzystającemu do użytkowania lub do używania i pobierania korzyści przez czas oznaczony, a korzystający zobowiązuje się zapłacić finansującemu w uzgodnionych ratach wynagrodzenie pieniężne, równe co najmniej wynagrodzeniu z tytułu zakupu towaru przez finansującego,
- UMOWA SPRZEDAŻY - zbywca zobowiązuje się przenieść na kupującego własność
rzeczy i wydać mu rzecz, a nabywca zobowiązuje się rzecz odebrać i zapłacić zbywcy cenę. Przedmiotem umowy sprzedaży są rzeczy i prawa już istniejące jak i też przyszłe,
- FRANCZYZA- umowa pomiędzy franczyzodawcą a franczyzobiorcą, której przedmiotem jest franczyza, będąca sumą określonych praw i obowiązków.To przepływ dóbr, usług, technologii i know-how do franczyzobiorcy. Ma charakter obustronnie zobowiązujący. Zaliczana jest do umów nienazwanych,
- UMOWA PRZYWŁASZCZENIA NA ZABEZPIECZENIE - to zabezpieczenie spłaty zobowiązania, np. kredytu, raty, któremu towarzyszy umowne przeniesienie własności dłużnika na wierzyciela ,
- UMOWA PORĘCZENIA - poręczyciel zobowiązuje się względem wierzyciela wykonać zobowiązanie na wypadek, gdyby dłużnik zobowiązania nie wykonał. W interesie poręczyciela leży dokładne określenie przedmiotu poręczenia